Aksara Jawa dan Pasangannya Lengkap

Pasangan dipakai untuk mematikan bunyi vokal aksara sebelumnya ketika konsonan bertemu konsonan di tengah kata.

Tabel pasangan aksara Jawa

Kolom ketiga menampilkan pasangan yang ditempelkan di bawah aksara ꦤ (na) sebagai contoh.

AksaraLatinContoh pasanganBunyi
ꦲhaꦤ꧀ꦲn + ha (mis. "...nha...")
ꦤnaꦤ꧀ꦤn + na (mis. "...nna...")
ꦕcaꦤ꧀ꦕn + ca (mis. "...nca...")
ꦫraꦤ꧀ꦫn + ra (mis. "...nra...")
ꦏkaꦤ꧀ꦏn + ka (mis. "...nka...")
ꦢdaꦤ꧀ꦢn + da (mis. "...nda...")
ꦠtaꦤ꧀ꦠn + ta (mis. "...nta...")
ꦱsaꦤ꧀ꦱn + sa (mis. "...nsa...")
ꦮwaꦤ꧀ꦮn + wa (mis. "...nwa...")
ꦭlaꦤ꧀ꦭn + la (mis. "...nla...")
ꦥpaꦤ꧀ꦥn + pa (mis. "...npa...")
ꦝdhaꦤ꧀ꦝn + dha (mis. "...ndha...")
ꦗjaꦤ꧀ꦗn + ja (mis. "...nja...")
ꦪyaꦤ꧀ꦪn + ya (mis. "...nya...")
ꦚnyaꦤ꧀ꦚn + nya (mis. "...nnya...")
ꦩmaꦤ꧀ꦩn + ma (mis. "...nma...")
ꦒgaꦤ꧀ꦒn + ga (mis. "...nga...")
ꦧbaꦤ꧀ꦧn + ba (mis. "...nba...")
ꦛthaꦤ꧀ꦛn + tha (mis. "...ntha...")
ꦔngaꦤ꧀ꦔn + nga (mis. "...nnga...")

Aturan penting

Contoh kata

Pasangan yang ditulis sejajar

Sebagian besar pasangan ditulis di bawah aksara yang dimatikan. Namun pasangan ha, sa, dan pa ditulis di belakang (sejajar) dengan ekor yang turun ke bawah. Saat menulis tangan, perhatikan juga bahwa pasangan ca, nya, dan tha bentuknya hampir sama dengan aksara dasarnya, hanya ukurannya lebih kecil.

Cara membaca kata yang memakai pasangan

  1. Baca aksara pertama seperti biasa (misalnya ka).
  2. Bila di bawahnya ada pasangan, vokal aksara pertama mati sehingga menjadi k.
  3. Lanjutkan dengan bunyi pasangan beserta sandhangannya.

Contoh: anak lanang → a-na-k + pasangan la-na-ng. Konsonan k di akhir "anak" dimatikan oleh pasangan la dari kata berikutnya, karena aksara Jawa tradisional ditulis tanpa spasi.

Kesalahan umum saat menulis pasangan

Coba sendiri di translate aksara Jawa, lalu pelajari sandhangan aksara Jawa.

Alat terkait

Aksara JawaTransliterasi Latin ↔ hanacarakaSandhanganTanda vokal aksara JawaAngka JawaAngka 0–9 aksara Jawa

Pertanyaan yang sering diajukan

Ada berapa pasangan aksara Jawa?

Ada 20 pasangan, sesuai jumlah aksara nglegena.

Kapan memakai pangkon dan kapan pasangan?

Pangkon dipakai di akhir kalimat atau sebelum tanda baca; pasangan dipakai di tengah kalimat bila konsonan mati diikuti konsonan.

Apakah pasangan bisa diberi sandhangan?

Bisa. Sandhangan vokal ditempelkan pada pasangan sesuai bunyi suku katanya.

Bagaimana mengetik pasangan di HP?

Gunakan alat translate di Wetonin, lalu salin hasilnya. Secara Unicode, pasangan ditulis dengan pangkon lalu aksara berikutnya.

Sumber & rujukan

Terakhir diperbarui: · Disusun oleh tim Wetonin